Απόφοιτοι σε κρίση

Σημαντικές έρευνες έρχονται να ρίξουν φως στην μετά-φοιτητική περίοδο. Αν αναρωτιέσαι που θα δουλέψεις, πόσα θα παίρνεις και με τι ωράριο, διάβασε τις παρακάτω γραμμές και προετοιμάσου για μια πραγματικότητα που δεν είναι αγγελικά πλασμένη αλλά δε χρειάζεται και να σε αγχώνει. Θυμήσου: στη θέση σου βρέθηκαν, βρίσκονται και θα βρίσκονται πολλοί. Τα ποσοστά μιλούν από μόνα τους.

Σημαντικές έρευνες έρχονται να ρίξουν φως στην μετά-φοιτητική περίοδο. Αν αναρωτιέσαι που θα δουλέψεις, πόσα θα παίρνεις και με τι ωράριο, διάβασε τις παρακάτω γραμμές και προετοιμάσου για μια πραγματικότητα που δεν είναι αγγελικά πλασμένη αλλά δε χρειάζεται και να σε αγχώνει. Θυμήσου: στη θέση σου βρέθηκαν, βρίσκονται και θα βρίσκονται πολλοί. Τα ποσοστά μιλούν από μόνα τους.

Όταν ήμασταν μαθητές, μας ζάλιζαν με το κλισέ «τα φοιτητικά χρόνια θα είναι τα καλύτερα της ζωής σου». Λίγο για να μας σπρώξουν στο διάβασμα, λίγο για να εκπληρώσουν μέσα από εμάς το όνειρο τους για σπουδές, λίγο από άγνοια αφού εκείνα τα χρόνια η φοιτητική ζωή αποτελούσε το τελευταίο στάδιο πριν από μια σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση. Ήταν τα χρόνια που οι καθηγητές διορίζονταν, οι πολιτικοί μηχανικοί μπορούσαν να απορροφηθούν στο δημόσιο τομέα και οι νέοι κλάδοι σπουδών έρχονταν να καλύψουν ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας που προχωρούσε μπροστά με μεγάλα άλματα. Τα χρόνια, όμως, πέρασαν και οι καταστάσεις άλλαξαν. Για να δούμε, λοιπόν, πως είναι τα πράγματα στις μέρες μας σύμφωνα με την πανελλαδική έρευνα που πραγματοποίησε από το 2005 έως το 2008 η Οριζόντια Δράση (δίκτυο) των Γραφείων Διασύνδεσης των Πανεπιστημίων σε δείγμα 13.617 αποφοίτων.

Δουλειά να ’ναι και ότι να ’ναι

Αν νομίζετε ότι επειδή σπουδάζετε Θεολογία, για παράδειγμα, θα εργαστείτε και σε κάποιο σχολείο, τότε γελιέστε. Περίπου το 26% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι δυστυχώς ετεροαπασχολούνται, αφού δεν μπόρεσαν να βρουν θέση εργασίας συναφή με το αντικείμενο των σπουδών τους και κάπως έπρεπε να ζήσουν.

Αγόρι από “τζάκι” έχει πιθανότητες

Και πάνω που έχεις καταπιεί το γεγονός ότι μπορεί από θεολόγος να καταλήξεις χασάπης, συνεχίζει η έρευνα να εκπλήσσει. Από τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι η κοινωνική τάξη της οικογένειας του αποφοίτου, επηρεάζει τον βαθμό και την ποιότητα εργασιακής και επαγγελματικής ένταξης, είτε ευθέως, λόγω της αυξημένης πιθανότητας αυτοαπασχόλησης, είτε εμμέσως λόγω των καλύτερων επιδόσεων στις προπτυχιακές σπουδές και της άνεσης συνέχισης σε μεταπτυχιακές σπουδές. Μάλιστα οι γυναίκες εμφανίζουν μεγαλύτερο πρόβλημα αποκατάστασης, ενώ και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εργασίας που βρίσκουν υστερούν σε σχέση με αυτά των αντρών.

Πάμε μεταπτυχιακό;

Οι μεταπτυχιακές σπουδές έχουν πέραση. Το 40% των αποφοίτων συνεχίζει τις σπουδές του, με το 53% εξ’ αυτών να δηλώνουν ότι είναι απαραίτητες για την εύρεση μιας καλής εργασίας μετά και το 47% να δηλώνουν ότι το χρειάζονται για να διευρύνουν τους επιστημονικούς τους ορίζοντες. (Υποσημείωση: ότι για όλους λειτουργεί σαν μια ακόμη παράταση πριν βγουν στον επαγγελματικό στίβο). Εννοείται πως και στην υλοποίηση μεταπτυχιακών σπουδών, τα υψηλά κοινωνικά στρώματα έχουν περισσότερες πιθανότητες κατά112% σε σχέση με τα κατώτερα στρώματα και 61% σε σχέση με τα μέσα. Σημειωτέον οι άνδρες μεταπτυχιακοί φοιτητές είναι 61% περισσότεροι από τις γυναίκες!

Η δουλειά κάνει τους αποφοίτους

Ένα μεγάλο επιχείρημα των εταιρειών πριν προσλάβουν έναν υπάλληλο είναι η προϋπηρεσία. Έλα που κι εδώ ο έλληνας απόφοιτος είναι άτυχος. Γιατί προϋπηρεσία υπάρχει αλλά δε χαίρει πάντα της ανάλογης εκτίμησης. Συγκεκριμένα μόνο το 14% των πτυχιούχων δεν έχει αποκτήσει καμία ή έχει αποκτήσει μόνο μία εμπειρία εργασίας μέσα στο διάστημα 5-7 ετών από την αποφοίτηση του. Το 60% έχει αποκτήσει 2 ή 3 εμπειρίες εργασίας, ενώ το 26% πάνω από τέσσερις. Αυτή η κινητικότητα εξηγείται για δύο λόγους: 1. θεωρούν την εργασία απαραίτητη για ένα εισόδημα που θα τους συντηρήσει και 2. γιατί έτσι αυξάνεται η προϋπηρεσία στο βιογραφικό τους. Βάσει υπολογισμών, περίπου τέσσερις στους δέκα εργαζόμενους πτυχιούχους εργάζονται ακόμα στον “δευτερεύοντα” τομέα της αγορά εργασίας, δηλαδή σε χαμηλής ποιότητας θέσεις εργασίας, αναζητώντας ευκαιρία μεταπήδησης στον “πρωτεύοντα” τομέα ή συμβιβασμένοι με αυτήν την πραγματικότητα.

Το φαινόμενο της μερικής απασχόλησης

Στο μεταξύ αξίζει να αναφερθεί ότι η έννοια του αιώνιου φοιτητή έχει πάψει να υφίσταται γιατί η μέση καθυστέρηση των φοιτητών είναι το ενάμιση έτος ενώ σαν ηλικιακός μέσος όρος αποφοίτησης προκύπτει το 24ο έτος. Από αυτούς το 91% είναι επαγγελματικά ενεργοί ενώ το 9% δεν είναι ενεργοί για προσωρινούς λόγους όπως, μεταπτυχιακά, στρατιωτική θητεία κτλ. Άρα σχεδόν το σύνολο των αποφοίτων στριμώχνεται για μια θέση εργασίας. Η έρευνα δείχνει ότι μόνο το 13% απασχολείται μόνιμα και το υπόλοιπο ποσοστό απασχολείται μερικώς. Με απλά λόγια εκτός από το ποσοστό της ανεργίας που αγγίζει το 7% σε άτομα που έχουν αποφοιτήσει από 5 έως 7 χρόνια, προστίθεται ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα, αυτό της εύρεσης σταθερής απασχόλησης που αποτελεί πραγματικότητα για το 29% των αποφοίτων. Και ο άσσος μένει για το τέλος. Το φαινόμενο της ημιαπασχόλησης φαίνεται πως δίνει μια προσωρινή λύση στο 45% των αποφοίτων που εργάζονται με εξαρτημένες συμβάσεις εργασίας (των έξι μηνών, του ενός έτους) πολλές φορές και χωρίς ασφάλιση. Τα παραπάνω ποσοστά αθροίζουν σχεδόν το σύνολο των αποφοίτων και αφήνουν ένα μικρό ποσοστό ίσως για όσους δεν δηλώνουν με κάποιο τρόπο την απασχόληση τους (παραπαιδεία, χωρίς ασφάλιση).

Δημόσιος υπάλληλος ή επιχειρηματίας;

Ο δημόσιος τομέας που αποτελεί όνειρο των περισσότερων απασχολεί το 40% των εργαζομένων αποφοίτων, κάποιους με σταθερή σχέση εργασίας και κάποιους ως συμβασιούχους. Το 47% είναι μισθωτοί στον ιδιωτικό τομέα και το υπόλοιπο 13% είναι αυτοαπασχολούμενοι, δηλαδή έχουν δική τους επιχείρηση με ή χωρίς προσωπικό. Ταυτόχρονα, η μόνιμη θέση στο Δημόσιο είναι η επιθυμητή εργασία για 6 στους 10 απόφοιτους, ενώ 3 στους 10 θεωρούν ως πιο επιθυμητό να έχουν δική τους επιχείρηση. Η μισθωτή εργασία στον ιδιωτικό τομέα έχει εξαιρετικά χαμηλή προτίμηση. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων της έρευνας έδειξε ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι γι’ αυτό. Οι μισθωτοί στον ιδιωτικό τομέα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα χαμηλών αμοιβών και ετεροαπασχόλησης, καθώς και μικρότερη πιθανότητα θετικών επαγγελματικών προοπτικών σε σχέση με τους μισθωτούς του δημόσιου τομέα. Επίσης, δεν έχουν αυτονομία στη δουλειά τους και συνήθως εργάζονται κάτω από σκληρές συνθήκες ανταγωνισμού και φυσικά με υπερωρίες που δεν πληρώνονται.

Οι άνεργοι

Κι ενώ η έρευνα της Οριζόντιας Δράσης κάνει λόγο για διπλασιασμό αποφοίτων (αύξηση 96,2%), η καθαρή αύξηση των θέσεων απασχόλησης στα επιστημονικά και καλλιτεχνικά επαγγέλματα καθώς και για διοικητικά ή διευθυντικά στελέχη αυξήθηκαν κατά 51,6% και μόλις κατά 21,3% αντίστοιχα. Ταυτόχρονα, το δραματικά υψηλό ποσοστό ανεργίας των πτυχιούχων πανεπιστημίου στις ηλικίες 25-29 συνεχίζει να αγγίζει το 21%, ενώ η ανεργία στις ηλικίες 30-34 ετών φτάνει το 9%. Χαρακτηριστική και η απασχόληση των πτυχιούχων πανεπιστημίου, όπου σε ποσοστό 13% απασχολούνται ως τεχνολόγοι-τεχνικοί, 7% ως υπάλληλοι γραφείου και 2% στην παροχή υπηρεσιών.
Τα φοιτητικά χρόνια

Κλείνοντας αξίζει να αναφερθεί και μια ακόμη σημαντική έρευνα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου που ολοκληρώθηκε το 2008 και αφορά στην επαγγελματική απασχόληση των ίδιων των φοιτητών πριν ακόμη αποκτήσουν το πτυχίο τους. Το 42,4% των φοιτητών εργάζεται μόνιμα ή περιστασιακά, το 40% των ανθρώπων που προσπαθούν να βρουν δουλειά είναι φοιτητές! Επιπλέον το Πάντειο Πανεπιστήμιο ρωτώντας 300 φοιτητές (Μάρτιος-Μάιος 2009), συμπέρανε ότι το 13% εργάζεται σχεδόν μόνιμα με την εισαγωγή του στο Πανεπιστήμιο, ενώ περίπου το 37% εργάζεται περιστασιακά για να καλύψει τα έξοδά του και για να μην επιβαρύνει την οικογένεια που δεν μπορεί να αντεπεξέλθει. Όλα αυτά αποτελούν συμπεράσματα ερευνών που ολοκληρώθηκαν πριν την έλευση της οικονομικής κρίσης που ήρθε και ακινητοποίησε τόσο το δημόσιο όσο και ιδιωτικό τομέα. Σίγουρα έρευνες που διεξάγονται τώρα θα έχουν πολύ χειρότερα αποτελέσματα να μας παρουσιάσουν σε ένα ή δύο χρόνια. Ακούγεται κάπως πεσιμιστικό και απαισιόδοξο αλλά δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα των ημερών, ωστόσο, δεν χρειάζεται να το βάζουμε κάτω. Πόσες φορές δεν ανατράπηκαν όλα τα ποσοστά από ανθρώπους που πίστεψαν στον εαυτό τους;

Total
0
Shares
Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *