Η ιστορία που ποτέ δεν κατάφερα να μάθω

«Έχω εντολή κ. πρωθυπουργέ να σας κάνω μία ανακοίνωση και του έδωσα το έγγραφο. Παρακολούθησα την συγκίνηση εις τα χέρια και εις τα μάτια του. Με σταθερή φωνή και βλέποντάς με κατάματα ο Μεταξάς μου είπε: «Αυτό σημαίνει πόλεμο». Του απήντησα ότι αυτό θα μπορούσε να αποφευχθεί. Μου απήντησε ΟΧΙ. Του πρόσθεσα ότι αν ο στρατηγός Παπάγος…, ο Μεταξάς με διέκοψε και μου είπε: ΟΧΙ! Έφυγα υποκλινόμενος με τον βαθύτερο σεβασμό, προ του γέροντος αυτού, που προτίμησε την θυσία αντί της υποδουλώσεως» Εμανουέλε Γκράτσι, Ιταλός Πρέσβης. 

Κάπως έτσι αναφέρεται πως εισήλθε η χώρα μας αμυνόμενη στον Β παγκόσμιο πόλεμο. Πάνω κάτω θα μου πείτε αυτό το ξέραμε. Ναι αλλά πολλά από όσα συνέβησαν μετά ίσως πολλοί να μην τα γνωρίζουμε. Εγώ τουλάχιστον δεν τα ήξερα.

Όταν ξεκινούν οι συζητήσεις ιστορικού περιεχομένου είναι η κατάλληλη στιγμή για μένα να πάω στο μπάνιο να πουδράρω τη μύτη μου. Αν υπήρχε μάθημα που ήμουν παντελώς άσχετη στο σχολείο ήταν η ιστορία . Είχα και  μια αδιόρθωτη δυσκολία να θυμάμαι ημερομηνίες εκστρατειών, μαχών, απελευθερώσεων, διορισμού βασιλέων και υπογραφής συνθηκών ειρήνης.

Τι μπορεί να γύρευα επομένως εγώ στο προσκλητήριο νεκρών της δεκάτης Απριλίου στο οχυρό Ρούπελ ; Τι έγινε εκεί και τι σημασία είχε; Θα σου τα ‘ξηγήσω όλα! Περιηγήθηκα μέσα σε στοά οχυρού και άκουσα μαρτυρίες παλέμαχων, αλλά και εξιστόρηση γεγονότων από τους φίλους ιστορίας του ομώνυμου Ελληνικού Συλλόγου Φίλων Ιστορίας και Παιχνιδιών Στρατηγικής (Ε.Σ.Φ.Ι.Π.Σ. -www.esfips.com) Θεσσαλονίκης.

Ξεκινήσαμε νωρίς το πρωί με καφέ σε πλαστικό. Αφού περάσαμε το Σιδηρόκαστρο, ένας μικρός δρόμος μας οδήγησε πάνω στο βουνό όπου αρκετός κόσμος, στρατιωτικοί και πολίτες είχαν στηθεί και περίμεναν την έναρξη της  τιμητικής τελετής προσκλητήριου νεκρών , εις μνήμην των πεσόντων αξιωματικών και στρατιωτών.

Το οχυρό Ρούπελ όπως και το Ιστίμπεη είναι μέρος μιας σειράς οχυρωματικών έργων που βρίσκονται κατά μήκος των Ελληνο-βουλγαρικών συνόρων, επονομαζόμενων ως «Γραμμή Μεταξά». Βρίσκονται και τα δύο σε στρατηγικής σημασίας τοπογραφική θέση, με ένα πλήθος πολυβολείων τα οποία μπορούσαν να συνεργάζονται μεταξύ τους και να καλύπτουν μεγάλο βεληνεκές. Η επίθεση των Γερμανών στο οχυρό Ρούπελ ξεκίνησε την έκτη Απριλίου του 1941 με βομβαρδισμούς και ρίψη βομβών από αεροπλάνα. Κράτησε συνολικά τρεις μέρες σημειώνοντας μικρή στρατηγική επιτυχία και προκαλώντας εκτεταμένες απώλειες στους Γερμανούς.

14875412_10209151390879815_1545041064_n

Πριν την έναρξη της τελετής ένας ηλικιωμένος κύριος που υπηρέτησε στην περιοχή ιστορούσε τα βιώματα του. Κάποιος τον ρώτησε τι σημαίνει το όνομα «ρούπελ» και από πού προέρχεται η λέξη. Εξήγησε πως η ρίζα της λέξης είναι μακεδονική και ανάγεται στη κλασική εποχή. Προέρχεται από τη λέξη «ρουπέλιον» που σήμαινε δέντρα με λυγερά κλαδιά.

Το σύνολο της κατασκευής του οχυρού είναι ένα αξιοθαύμαστο, ειδικά για την εποχή εκείνη, επίτευγμα καθώς είναι φτιαγμένο με σκυρόδεμα το οποίο περιέχει άμμο του ηφαιστείου της Σαντορίνης ,που του προσδίδει ιδιαίτερη σθεναρότητα. Διαθέτει επίσης επένδυση από λάστιχο κάτω από τις δομές, η οποία πέραν της στεγανότητας που προσφέρει, μπορεί και απορροφά τις δονήσεις ενός βομβαρδισμού, πράγμα στο οποίο οφείλεται και η μακροβιότητά του οχυρού. «Με λίγα λόγια, λέει ο φίλος μου Νίκος, αν συμβεί ποτέ πυρηνική έκρηξη είτε η αποκάλυψη των ζόμπι, εκεί πρέπει να πάμε να κρυφτούμε».

«Οι στρατιώτες που αντιστάθηκαν μέσα στα οχυρά τρέφονταν κυρίως με σαρδέλες παστές, ελιές  και σταφίδες.» μας εξήγησαν οι αναβιωτές. Ήταν ντυμένοι με τις στολές που φορούσαν οι Έλληνες στρατιώτες εκείνης της  εποχής, τα αξεσουάρ των οποίων ήταν είτε τα αυθεντικά που διασώθηκαν από κάποιους συλλέκτες, είτε πιστές ρέπλικες των γνήσιων.

14877221_10209151379239524_551076469_n

Μέσα στα οχυρά, πέρα από τους θαλάμους με τα κρεβάτια των στρατιωτών, περιηγηθήκαμε σε χώρους αποθήκευσης τροφίμων και πυρομαχικών, μαγειρεία, τουαλέτες και ντουζ με σύστημα ύδρευσης και αποχέτευσης, χώρους όπου βρισκόταν οι γεννήτριες, γραφεία με τηλέφωνα, ράγες βαγονιού μεταφοράς πυρομαχικών, ιατρεία, σύστημα εξαερισμού και κάποια εικονοστάσια.

Την τέταρτη μέρα των εχθροπραξιών οι Γερμανοί ζήτησαν από το διοικητή του οχυρού, Γεώργιο  Δουράτσο, να παραδοθεί, όμως εκείνος απάντησε με την ιστορική φράση: «τα οχυρά δεν παραδίδονται, καταλαμβάνονται!», η οποία βρίσκεται περήφανα γραμμένη στην είσοδο του οχυρού .

Δυστυχώς παρά την επιτυχία της αναχαίτησης των γερμανικών στρατευμάτων και το ακμαίο ηθικό των Ελλήνων στρατιωτών , την επομένη (10η Απριλίου) έφτασε τηλεγράφημα  με διαταγή κατάπαυσης του πυρός από το Γενικό Στρατηγείο, καθώς η χώρα είχε παραδοθεί.

Ο Γερμανός συνταγματάρχης που παρέλαβε το οχυρό εξέφρασε τον θαυμασμό και την εκτίμησή του για την αντίσταση και τον ηρωισμό των Ελλήνων στρατιωτών . Υπάρχει και χαρακτηριστική φωτογραφία από τη συλλογή φωτογραφιών του οχυρού Ρούπελ, στην οποία απεικονίζονται Γερμανοί στρατιώτες να παρουσιάζουν τα όπλα τους στους Έλληνες ως ένδειξη τιμής.

14826382_10209151380799563_1754488862_n

Μετά από αυτή την εκδρομή έχω να πω πάντως ότι δεν είναι το πρόβλημά μου πως δεν μου αρέσει η ιστορία. Έχει αξία να μαθαίνεις τι έγινε και μάλιστα στο πρόσφατο παρελθόν σου, να μαθαίνεις και να παραδειγματίζεσαι. Αν υποθέσουμε πως πραγματική γεωγραφία μαθαίνεις μόλις αρχίσεις να ταξιδεύεις, τότε πραγματική ιστορία μαθαίνεις όταν αφουγκράζεσαι ιστορίες των ανθρώπων που ζήσανε αυτές τις στιγμές. Όταν βρεθείς εκεί που έζησαν, εκεί που κοιμήθηκαν, εκεί που ανέβηκαν τις σκάλες για το πυροβολείο τους, εκεί που κούμπωσαν τις ξιφολόγχες τους και εκεί που η πατρίδα που έχεις σήμερα χωρίς αυτούς δεν θα ‘χε υπόσταση. Η αλήθεια είναι λοιπόν πως το «ΌΧΙ» του Ιωάννη Μεταξά ήταν η περήφανη αρχή. Ήταν η πρώτη στάλα βροχής που έμελλε να πλημμυρίσει έναν ωκεανό πατριωτισμού και αξιοπρέπειας.


Είμαι η Χριστίνα. Σπούδασα στη Σχολή Θετικών επιστημών του Αριστοτελείου. Μου αρέσει να γράφω άρθρα, ιστορίες, αληθινές ή και όχι. Γράφω για τους ανθρώπους. Για εκείνα που θέλουν και δεν τολμούν. Για αυτά που τόλμησαν και δε μετάνιωσαν. Για όσα σκέφτονται μα δεν ξεστομίζουν. … Η γιαγιά μου έλεγε : «Αν δεν κάνεις αυτό που αγαπάς , τουλάχιστον αγάπα αυτό που κάνεις… και σίγουρα αγαπώ να μοιράζομαι τη σκέψη μου μαζί σου, μέσα απ’ τα άρθρα μου.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *