Ithaca Laundry: Ένα κινητό πλυντήριο ρούχων στην Αθήνα για όσους έχουν ανάγκη

Είναι πολλά αυτά που εγώ κι εσύ θεωρούμε αυτονόητα. Λερώνουμε τα ρούχα μας και υπάρχει πάντα ένα πλυντήριο έτοιμο να καταπιεί τις βρομιές μας και να μας δώσει πίσω μυρωδάτα τα αγαπημένα μας μπλουζάκια. Οι ίδιοι είμαστε καθαροί και δεν χρειάστηκε ποτέ να λύσουμε τη σπαζοκεφαλιά του “που θα πλυθούμε σήμερα”. Η Δήμητρα Κουντουριώτη είναι η Operations Manager του Ithaca Laundry, μιας μη κερδοσκοπικής οργάνωσης που πιστεύει πως η καθαριότητα είναι το ήμισυ του παντός και μιας αρχοντιάς που βρίσκεται μέσα σε κάθε άνθρωπο. Η Ithaca Laundry από το 2015 γυρίζει διάφορα σημεία της Αθήνας με ένα βαν και πλένει τα ρούχα των ανθρώπων που έχουν ανάγκη γι’ αυτή την υπηρεσία, προσπαθώντας να εξυπηρετήσουν όσους περισσότερους μπορούν. Παράλληλα, προσπαθούν μέσα από τον μηχανισμό τους να βοηθούν όσο μπορούν στην κοινωνική και επαγγελματική αποκατάσταση ανθρώπων που έρχονται από ευπαθείς ομάδες. Και αν αυτό δεν είναι προσφορά, τότε τι είναι.

Ας συζητήσουμε λίγο για τη δράση σας, πως ξεκίνησε το εγχείρημα του Ithaca Laundry;

Η όλη δράση ξεκίνησε το 2015 από τον Θάνο Σπηλιόπουλο, τον Φάνη Τσόνα και την Ανδήλη Ραχούτη, με κύριο ιδρυτή τον Θάνο, τρία παιδιά τα οποία έβγαιναν από τις σχολές τους τότε. Ο Θάνος είδε μια οργάνωση στην Αυστραλία που κάνει ακριβώς το ίδιο πράγμα και αποφάσισε να δημιουργήσει την Ithaca εδώ πέρα. Λόγω της κοινονικό-οικονομικής κρίσης, αφού έκανε μια έρευνα και είδε πως ο αριθμός αυτών που είχαν ανάγκη ήταν πάρα πολύ μεγάλος και ότι οι περιοχές που παρείχαν καθαριότητα ρούχων ήταν μηδαμινές με μόνο δύο σταθερές δομές στην Αθήνα, αποφάσισε να δημιουργήσει το κινητό πλυντήριο της Ithaca. Αυτό που κάνουμε είναι ότι έχουμε ένα βαν με δύο πλυντήρια και δύο στεγνωτήρια, λειτουργούμε σε διαφορετικά σημεία στην Αθήνα αλλά με σταθερό πρόγραμμα και ωράριο, ούτως ώστε ο κόσμος να ξέρει πότε θα μας βρει και που. Αναλόγως το σημείο που λειτουργούμε και τον κόσμο που εξυπηρετούμε το ωράριο μας μπορεί να είναι από τέσσερις μέχρι έξι ώρες. Για παράδειγμα σε ένα σημείο μπορεί να εξυπηρετούμε μέχρι είκοσι άτομα και σε ένα άλλο σημείο μπορεί να εξυπηρετούμε τριάντα και επιπλέον άτομα. Γενικά προσπαθούμε να δημιουργούμε συνεργασίες και να λειτουργούμε μαζί με άλλες δράσεις και οργανώσεις, ούτως ώστε να παρέχεται ένα σύνολο υπηρεσιών στον κόσμο. Η διαδικασία έχει ως εξής, ο κόσμος φέρνει τα ρούχα του στο σημείο που είμαστε από την αρχή της βάρδιας, του δίνουμε χαρτί προτεραιότητας και έρχεται και τα παραλαμβάνει μετά από κάποια ώρα. Πέρα από τις υπηρεσίες καθαριότητας που προσφέρουμε, γενικότερα στην ομάδα πιστεύουμε πως η καθαριότητα οδηγεί στην αξιοπρέπεια κι έχουμε ως στόχο μας την κοινωνική ενσωμάτωση του άστεγου πληθυσμού. Αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε και θέσεις εργασίας μέσα στην ομάδα, οι οποίες είναι στο πεδίο, δηλαδή στο βαν όταν λειτουργούμε έξω. Είναι ο οδηγός και ο άνθρωπος που υποστηρίζει τη διαδικασία κι εξυπηρετεί τον κόσμο. Αποφασίσαμε αυτές τις θέσεις να τις δίνουμε σε ανθρώπους που έρχονται από ευπαθείς κοινωνικές ομάδες.

Άρα διπλό καλό.

Ναι, έχουμε ξεκινήσει από το 2017. Στόχος είναι να εργάζονται μαζί μας για ένα διάστημα, αναλόγως με το πόσο χρόνο χρειάζονται και οι ίδιοι για να προσαρμοστούν. Μπορούν να απασχοληθούν από οχτώ έως δώδεκα μήνες, το οποίο εξαρτάται από τον ίδιο τον άνθρωπο. Δουλεύουν μαζί μας για ένα διάστημα, οι θέσεις είναι part-time, προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε να προσαρμοστούν, να ενταχθούν ξανά σε ένα εργασιακό περιβάλλον και μόλις αρχίσουν και αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και πιστεύουν στον εαυτό τους, μπαίνουν σε μια διαδικασία μαζί με εξωτερικούς συνεργάτες να βρουν μια άλλη θέση εργασίας, η οποία θα είναι full-time και θα τους βοηθήσει να προχωρήσουν.

Πολύ σπουδαίο αυτό, εγώ που ήξερα για την δράση σας, αυτό είναι μια πλευρά της για την οποία δεν γνώριζα.

Ναι, από το 2017 έχουν εργαστεί πέντε άτομα στην ομάδα, οι τρεις έχουν φύγει.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που καλεστήκατε να αντιμετωπίσετε ξεκινώντας μια τόσο ιδιαίτερη δράση όσο αυτή;

Αρχικά είναι λίγο δύσκολο να βρεις τα κατάλληλα σημεία, να υπάρξει η κατάλληλη υποδομή, γιατί εμείς δεν είμαστε αυτόνομη μονάδα, όπερ σημαίνει πως τα σημεία στα οποία θα βρεθούμε, θα πρέπει να συνδεθούμε με νερό και ρεύμα και να υπάρχει και αποχέτευση. Δεν είναι ότι αποφασίζουμε να πάμε σε ένα σημείο και πάμε εκεί με το βαν και τελείωσε. Το οποίο σημαίνει ότι πρέπει να βρούμε τους συνεργάτες που θα πάμε στον χώρο να λειτουργήσουμε ή ότι θα πάρουμε άδεια από τον Δήμο. Μετά από εκεί και πέρα βρίσκουμε τα σημεία στα οποία μπορεί να υπάρχει ανάγκη, αλλά μπορεί να αλλάζουν αυτά, διότι για παράδειγμα πολύ πρόσφατα βρήκαμε ένα σημείο το οποίο ήταν δίπλα από μια δομή που έμεναν πρόσφυγες, αλλά επειδή έκλεισε η δομή πλέον δεν υπάρχει εκεί κόσμος, έχει μετακινηθεί, οπότε και για εμάς αυτό ήταν μια αλλαγή. Αυτό είναι το καλό της κινητής μονάδας, αλλά αυτή είναι και η δυσκολία για εμάς, το ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι να προσαρμοστούμε κάθε φορά και να βρούμε ένα άλλο σημείο στο οποίο θα χρειάζονται οι υπηρεσίες μας.

Όσον αφορά τις δυσκολίες με τους ανθρώπους;

Ο κόσμος πλέον μας έχει μάθει. Η διαδικασία είναι δύσκολη μέχρι να καταφέρεις να αναπτύξεις έναν κώδικα επικοινωνίας με αυτούς τους ανθρώπους. Να μάθουν τον τρόπο που λειτουργείς εσύ γιατί έχουμε κάποιους κανόνες στο πώς λειτουργούμε. Κι επειδή είμαστε και στον δρόμο έξω, οι συνθήκες είναι πολύ δύσκολες, είμαστε έξω με βροχή, με ήλιο, με ο,τιδήποτε. Πολλές φορές οι άνθρωποι που θα έρθουν εκεί δεν είναι πλυμμένοι, μπορεί να υπάρχει μια ένταση, πρέπει πάντα να βρίσκουμε έναν τρόπο να το αντιμετωπίσουμε αυτό πιο ήρεμα. Αλλά γενικότερα νομίζω ότι μετά από τόσο καιρό που είμαστε εκεί και μας βλέπει ο κόσμος και μας γνωρίζει, πλέον έχουμε αποκτήσει μια σχέση εμπιστοσύνης και καταλαβαίνουμε πλέον ποια είναι τα όρια του ενός και του άλλου.

Έχεις εικόνα των στατιστικών για το τι γίνεται με τους άστεγους στην Αθήνα; Υπάρχει αύξηση τα τελευταία χρόνια ή κάποια βελτίωση και μείωση αυτών;

Να μειώνονται σίγουρα όχι. Υπάρχει αύξηση, αλλά όχι ντε και καλά των αστέγων γενικά. Αυτό που βλέπουμε εμείς είναι μια αύξηση των ανθρώπων που χρειάζονται τις υπηρεσίες μας. Ας πούμε στην Αθηνάς, αυτό που σου είπα, ξεκινήσαμε με δεκαοχτώ άτομα, και έχουμε φτάσει τα τριάντα και βάλε και διώχνουμε κόσμο γιατί δεν προλαβαίνουμε να εξυπηρετήσουμε άλλους.

Δεν είναι πολύ ελπιδοφόρο όλο αυτό.

Όχι, όχι, δυστυχώς υπάρχει αύξηση και υπάρχει αύξηση μεγάλη και με το κομμάτι των προσφύγων.

Τους οποίους δεν εξαιρείτε από τις υπηρεσίες σας.

Όχι βέβαια, κανέναν δεν εξαιρούμε. Γενικότερα εμείς όταν λέμε «άστεγος», εννοούμε οποιονδήποτε άνθρωπο στερείται πρόσβαση σε βασικά αγαθά. Οι πρόσφυγες δεν είναι εξαίρεση απ’ τη στιγμή που δεν βρίσκονται σε ένα σπίτι δικό τους και δεν τους παρέχετε ένας ασφαλής τρόπος διαβίωσης. Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως άστεγος δεν θεωρείται μόνο αυτός που μένει σε μια χαρτόκουτα.

Χωρίς να θέλω επουδενί να το χρωματίσω πολιτικά ή κομματικά, πως αντιλαμβάνεστε την προσπάθεια του κράτους από την πλευρά του απέναντι σε αυτές τις ομάδες ανθρώπων; Υπάρχει κάποια βοήθεια και συνεννόηση από μέρους του κρατικού μηχανισμού με εσάς, συμπορεύεστε κάπως;

Τώρα αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση, αλλά αυτό που μπορώ να πω είναι πως σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχει βοήθεια και στήριξη. Εμείς συνεργαζόμαστε με τον Δήμο και υπάρχει γενικότερα διάθεση να μας υποστηρίξουν, αν υπάρχει κάτι που δεν παρέχουν οι ίδιοι και το παρέχουμε εμείς, θα μας βοηθήσουν να το παρέχουμε όντως. Αν έχουμε ανάγκη από νερό και ρεύμα θα μας βοηθήσουν, απλά από εκεί και πέρα έχει να κάνει με κάποια άλλα θέματα δικά τους γραφειοκρατικά, όπου όλα γίνονται πολύ πιο χρονοβόρα και πολύ πιο δύσκολα όταν έχεις να κάνεις με τέτοια θέματα. Δεν μπορώ να πω ότι υπάρχει κάποια απόλυτα θετική, μα ούτε τελείως  αρνητική σχέση μεταξύ μας. Υπάρχει μια σχέση συνεργασίας και γενικότερα προσπαθούμε να έχουμε καλή σχέση, γιατί θέλουμε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον κόσμο που εξυπηρετούμε.

Ποια θεωρείς – πέρα από τα προφανή- είναι τα ιδανικά σημεία στα οποία θα έπρεπε να δουλευτούμε ως κοινωνία για να σταματήσει ο κοινωνικός αποκλεισμός και να μη χρειάζονται δράσεις όπως η Ithaca Laundry;

Άλλη μια τεράστια συζήτηση, πρέπει τώρα να μιλήσουμε για το ιδανικό κοινωνικοπολιτικό σύστημα για να ζουν όλοι οι άνθρωποι ιδανικά, τώρα αυτό δεν μπορώ να το απαντήσω και δεν θέλω να το απαντήσω εγώ, έχει να κάνει με προσωπική γνώμη. Εγώ το μόνο που μπορώ να πω είναι πως δεδομένης της κοινωνικής κατάστασης αυτό που οφείλουμε όλοι είναι να παρέχουμε ένα υποστηρικτό πλαίσιο σε όλους. Απ’ τη στιγμή που ο φ,χ,ψ βρέθηκε σε μια δεδομένη κατάσταση και βρίσκεται σε χειρότερες συνθήκες απ’ ότι είμαι εγώ, αυτό δεν μπορώ να το εξετάσω γιατί έγινε και δεν είμαι και η αρμόδια για να το εξετάσω, οπότε το μόνο που μένει είναι εγώ σαν μέλος μιας κοινωνίας να παρέχω ένα υποστηρικτό πλαίσιο και ο καθένας από εμάς επιλέγει αν θα αρπάξει την ευκαιρία αυτή να αλλάξει τη ζωή του.

Είναι εύκολο;

Ν’ αλλάξει τη ζωή του κάποιος; Δεν είναι εύκολο καθόλου. Κι εγώ το ξέρω πολύ καλά εμπειρικά, και από τις θέσεις εργασίας που δίνουμε στους ανθρώπους. Όταν λέω υποστηρικτό πλαίσιο εννοώ απ’ όλες τις απόψεις. Διότι το να πεις ότι εγώ απλά πλένω τα ρούχα ενός ανθρώπου, ένας άλλος απλά παρέχει τη ντουζιέρα ή ο,τιδήποτε άλλο, σημαίνει πως πρέπει να υπάρχει ένα σύνολο. Πρέπει αυτός ο άνθρωπος να μπορεί να έχει πρόσβαση σε φορείς υγείας, σε φορείς υγιεινής, σε κοινωνική πρόνοια. Δηλαδή πρέπει να υπάρχουν όλα αυτά και να μη βρίσκει συνέχεια εμπόδια. Από εκεί και πέρα εάν αυτός ο άνθρωπος έχει αυτή την πρόσβαση και επιλέξει ο ίδιος να ακολουθήσει έναν άλλο δρόμο, εκεί πέρα δεν μπορείς να κάνεις κάτι, είναι δική του επιλογή. Το θέμα είναι τι έχεις κάνει εσύ για να μπορέσει να επιλέξει έναν καλύτερο δρόμο.

Και φαντάζομαι πως γίνεται πιο δύσκολο όταν αυτοί οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από ψυχολογική υποστήριξη και δεν τους παρέχεται.

Αυτό ακριβώς θέλω να πω, δεν μπορείς να κάνεις κάτι γιατί κάποιοι άνθρωποι χρειάζονται συνεχή ψυχολογική υποστήριξη, είναι ένα τεράστιο κενό αυτό.

Υπάρχουν και οι άνθρωποι που είναι χρήστες, εκεί χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια.

Ναι, αν εμείς, που δεν ζούμε στο δρόμο, που δεν ζούμε σε τόσο δύσκολες συνθήκες, που δεν είναι ανάγκη να ζεις στο δρόμο, μπορεί να ζεις κάπου που δεν έχεις ρεύμα, νερό, που μπορεί να φιλοξενείσαι, μπορεί ο,τιδήποτε, χρειαζόμαστε ψυχολογική υποστήριξη, πόσο μάλλον αυτοί οι άνθρωποι. Εγώ παρατηρώ ότι δεν μπορείς να πηγαίνεις σε έναν ψυχολόγο εσαεί, κανένας δεν παρέχει αυτή την υπηρεσία για πάντα, γιατί δεν το θεωρούν σημαντικό, αλλά εγώ βλέπω ότι είναι σημαντικό. Ένα άλλο σημαντικό πράγμα που έχω παρατηρήσει είναι πως δεν μπορούν να φτιάξουν τα δόντια τους αυτοί οι άνθρωποι. Εδώ είναι για εμάς δαπανηρό, φαντάσου για εκείνους. Πολλές φορές βλέπεις ότι τους λείπουν δόντια, το οποίο αυτό έχει να κάνει με την εικόνα σου, θα πας σε μια συνέντευξη να μιλήσεις με έναν άνθρωπο. Είναι πάρα πολλά πράγματα μικρά, που εμείς δεν τα καταλαβαίνουμε, αλλά παίζουν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο. Και αυτά δεν παρέχονται τόσο εύκολα και ο άλλος πρέπει να προσπαθήσει για το πιο απλό για εμάς πράγμα να κάνει έναν αγώνα και μπορεί και να κουράζεται κάπου. Και όταν κουράζεται δεν έχει την ψυχολογική υποστήριξη από δίπλα. Πρέπει να πάει αλλού για να βρει το ένα, αλλού για να βρει το άλλο, αλλού για να το παραπέμψουν να πάει εκεί. Αλλά εγώ ξαναλέω είναι δική μας ευθύνη να του παρέχουμε κάτι και να το κάνουμε σωστά και μετά έχουν κι αυτοί ένα δικό τους κομμάτι ευθύνης. Γιατί εγώ έχω δει ανθρώπους που έχουν έρθει σε εμάς κι έχουν αρπάξει την ευκαιρία κι έχουν κάνει τεράστια αλλαγή στη ζωή τους κι έχω δει και ανθρώπους που δεν τα κατάφεραν κι εγώ δεν θεωρώ πως η ευθύνη είναι μόνο δική τους. Είναι πολύ δύσκολο αν θες να κάνεις μια αλλαγή.

 

Ας ευχηθούμε πως το ποσοστό των ανθρώπων που καταφέρνουν ν’ αλλάξουν τη ζωή τους θα μεγαλώνει καιρό με τον καιρό. Ποια συναισθήματα εισπράττετε βλέποντας την αλλαγή στην ψυχολογία αυτών των ανθρώπων όταν παραλαμβάνουν τα ρούχα τους καθαρά;

Όταν δουλεύω καθημερινά γι’ αυτό το πράγμα, καταλαβαίνω πως η ζωή μου έχει νόημα. Καταλαβαίνω ότι αυτό που κάνουμε φέρνει μια αλλαγή και μια θετική στάση στη ψυχολογία των ανθρώπων. Λειτουργούμε περίπου δυόμισι χρόνια κι έχουμε κάνει δέκα χιλιάδες πλύσεις, αυτοί οι άνθρωποι που έρχονται, έρχονται ξανά και ξανά, δεν είναι μόνο καινούργιοι. Για εμένα είναι πολύ σημαντικό το ότι έρχονται στα σημεία που είμαστε και λειτουργεί όλο αυτό ως και ένα σημείο κοινωνικοποίησης. Έρχονται να πλύνουν τα ρούχα τους και είναι πολύ σημαντικό ότι ο άλλος αισθάνεται, και μας το έχουν πει κιόλας πολλές φορές, ότι μπορεί να κυκλοφορήσει. Γιατί όταν έχεις καθαρά ρούχα, έχει μεν να κάνει με την εικόνα και την καθαριότητα τους, αλλά δε μπορείς να συναναστραφείς κόσμο και να αποτελέσεις μέρος ενός κοινωνικού συνόλου.

 

Total
0
Shares
Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *