Πήγαμε για «ένα στα γρήγορα» στο Thess Checkpoint!

Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς

Στην Αλεξάνδρου Σβώλου 15 στη Θεσσαλονίκη, το Thess Checkpoint προσφέρει εντελώς δωρεάν, ανώνυμα και εμπιστευτικά εξετάσεις και συμβουλευτική για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Εκεί συνάντησα τον Βασίλη και τον Γιώργο για μια συζήτηση με μεγάλο ενδιαφέρον.

Ένας χώρος ανοιχτός στη διαφορετικότητα

Tα Checkpoint είναι μη κλινικά κέντρα εξέτασης για τον HIV και τις ηπατίτιδες Β και C. Παρέχουν υπηρεσίες χωρίς ταμπού, χωρίς προκαταλήψεις, χωρίς να δίνουν την εντύπωση ενός κλινικού περιβάλλοντος το οποίο παραπέμπει περισσότερο σε κάποιο ιατρείο ή νοσοκομείο. «Θα έλεγα ότι είμαστε ένας χώρος ανοιχτός στη διαφορετικότητα. Είμαστε εδώ από την κοινότητα για την κοινότητα», επισημαίνει από την αρχή της συνάντησής μας ο Βασίλης.

Είχε προηγηθεί το Ath Checkpoint στην πρωτεύουσα, το οποίο ξεκίνησε να λειτουργεί το 2012. Στη Θεσσαλονίκη ήρθε το 2014. Πρόκειται για πρωτοβουλία – πρότζεκτ του Πανελλήνιου Συλλόγου Οροθετικών, της Θετικής Φωνής, στο πλαίσιο του περιορισμού του HIV, της ενημέρωσης του πληθυσμού, της διεκδίκησης δικαιωμάτων για τα οροθετικά άτομα, της κατάρριψης του στίγματος και των προκαταλήψεων. Το Thess Checkpoint συνεργάζεται με το τοπικό παράρτημα του ΚΕΕΛΠΝΟ σε επίπεδο εποπτείας· έτσι, σε μηνιαία βάση, ψυχολόγοι του ΚΕΕΛΠΝΟ προσφέρουν στο Checkpoint εκπαίδευση, υποστηρικτικό υλικό και διενεργούν εποπτείες σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο, ατομικά και ομαδικά.

Τα κέντρα Checkpoint βασίζονται κατά κύριο λόγο στους εθελοντές. Ενδεικτικά, στη Θεσσαλονίκη, για τις ανάγκες του φετινού Pride, θα δραστηριοποιηθούν 30 εθελοντές. Από εκεί και πέρα, ο αριθμός και οι ομάδες ποικίλουν. Ο Βασίλης μου εξηγεί ότι ο εκάστοτε άνθρωπος που έρχεται στην ομάδα για να προσφέρει εθελοντική εργασία ενημερώνεται πρώτα για τις διαθέσιμες αρμοδιότητες και μετά ο ίδιος αποφασίζει πού θέλει να βρίσκεται χωρίς δέσμευση. Το πρόγραμμα είναι ευέλικτο και η συμμετοχή των εθελοντών εξαρτάται από το χρόνο που μπορούν να διαθέσουν. Από την άλλη, όσοι υποστηρίζουν το κομμάτι της προληπτικής εξέτασης (testing) και της συμβουλευτικής (counseling) είναι εργαζόμενοι.

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Συνολικά, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, οι δομές Checkpoint υπολογίζεται ότι έχουν πραγματοποιήσει έως σήμερα περισσότερες από 100.000 εξετάσεις. Οι ωφελούμενοι είναι σε μεγάλο βαθμό κάτοικοι των δύο μεγάλων αστικών κέντρων, υπάρχουν ωστόσο και επισκέπτες από άλλες περιοχές. Στη Θεσσαλονίκη, για παράδειγμα, έρχονται και άτομα από Κιλκίς, Σέρρες, Καβάλα. Πολλές φορές και αυθημερόν, αποκλειστικά για τους σκοπούς της εξέτασης. Ακόμη και επισκέπτες εξωτερικού (τουρίστες, μετανάστες, πρόσφυγες, φοιτητές εράσμους) επωφελούνται από τις υπηρεσίες που παρέχει το κέντρο πρόληψης.

 

Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς
Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς

Έξω από την Αλ. Σβώλου: street work και δράσεις εκτός δομής

Το street work είναι ένα σύνολο στοχευμένων παρεμβάσεων που υλοποιεί το Thess Checkpoint με αποδέκτη τον ευπαθή πληθυσμό. Ρώτησα τον Γιώργο τι περιλαμβάνουν αυτές οι παρεμβάσεις: «Επισκεπτόμαστε cruising places ή πιάτσες όπου συναντάμε εργαζόμενα άτομα στη βιομηχανία του σεξ· αναφέρομαι σε παρενδυτικά ή διεμφυλικά άτομα, άνδρες – γυναίκες και σε χρήστες είτε ψυχοδραστικών ουσιών είτε ενδοφλέβιων ναρκωτικών ουσιών. Ουσιαστικά εμείς εκεί παρέχουμε επιτόπου συμβουλευτική για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και κυρίως τον HIV, δίνοντάς τους προφυλακτικά δωρεάν και ένα ενημερωτικό φυλλάδιο. Παράλληλα, τους ενημερώνουμε πού μπορούν να εξεταστούν. Κι αν κρίνουμε ότι χρειάζεται να γίνει κάποια παραπομπή, γιατί κάποιος μπορεί να χρειάζεται μια νομική συμβουλή ή κάποιον γιατρό, υπάρχουν διάφορα σημεία στα οποία τους παραπέμπουμε. Έχουμε φτιάξει έναν οδηγό επιβίωσης. Είναι ουσιαστικά ο χάρτης της Θεσσαλονίκης, όπου αναγράφονται διάφορα σημεία στα οποία μπορεί κάποιος να πλυθεί δωρεάν, να κοιμηθεί δωρεάν, να φάει δωρεάν, να βρει ρουχισμό ή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ο οδηγός επιβίωσης απευθύνεται κυρίως σε άτομα τα οποία ζουν στο δρόμο, σε αστέγους, αλλά είναι χρήσιμος σε όλους μας, καθώς μπορούμε να βοηθήσουμε έτσι έναν άνθρωπο που το έχει πραγματικά ανάγκη».

Πέρα από το γραφείο της Θεσσαλονίκης, το Checkpoint διοργανώνει και τις λεγόμενες «δράσεις εκτός δομής», είτε εντός είτε εκτός νομού. «Θα πάμε οπουδήποτε μας καλέσουν. Για παράδειγμα, πρόσφατα μας κάλεσαν με τον Βασίλη να επισκεφτούμε μια δομή προσφύγων εκτός πόλης. Έχουμε όλη την καλή διάθεση να πάμε είτε μόνο για ενημέρωση είτε και για εξέταση και για ενημέρωση».

 

Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς

Πλέον ο κόσμος μας ψάχνει

Ρώτησα τον Βασίλη αν βλέπει κάποια διαφορά στη στάση του κόσμου απέναντι στις δράσεις του Checkpoint σε σχέση με το 2014 που ξεκίνησε τη λειτουργία του. «Ο κόσμος τώρα είναι πιο δεκτικός να ενημερωθεί. Πλέον σε ψάχνει. Στην αρχή, ένα κέντρο πρόληψης και εξέτασης που απευθυνόταν ουσιαστικά σε άντρες που κάνουν σεξ με άντρες, ήταν κάτι πρωτόγνωρο για την πόλη. Εμείς εδώ στη Θεσσαλονίκη το ανοίξαμε. Είναι ένας χώρος που απευθύνεται στον ευρύ πληθυσμό και όχι μόνο σε άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες. Όταν ξεκινήσαμε, υπήρχαν αρκετές δυσκολίες και ταμπού. Το έβλεπες στους ανθρώπους όταν προσπαθούσες να μοιράσεις ένα προφυλακτικό έξω σε μια καφετέρια. Η πλειοψηφία ευτυχώς πλέον ενδιαφέρεται να μάθει, είναι πολύ πιο ανοιχτή και δεκτική στην πληροφορία, με την έννοια ότι δεν θα ακούσει απλά, αλλά θα το επεξεργαστεί, θα κάνει ερωτήσεις και θα της μείνει η πληροφορία. Οπότε, πλέον για πολλούς δεν είμαστε κάποιοι που ήρθαμε απλά να μοιράσουμε προφυλακτικά, αλλά τα παιδιά απ’ το Checkpoint όπου μπορείς να πας, να εξεταστείς και να ενημερωθείς πολύ εύκολα».

Το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν βοηθήσει σημαντικά τα Checkpoint. Πρόσφατα, η παρουσιάστρια Μαίρη Συνατσάκη δημοσίευσε στο κανάλι της στο Youtube βίντεο για το Ath Checkpoint και παρουσίασε όλη τη διαδικασία της εξέτασης και το κομμάτι της συμβουλευτικής. Η απήχηση του βίντεο ήταν τεράστια και ώθησε πολύ κόσμο να επισκεφτεί τις δομές.

 

Τι κάνει όμως τα Checkpoint να ξεχωρίζουν;

Εξετάσεις για το HIV και τις ηπατίτιδες παρέχονται πέρα από τα δύο κέντρα σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα, σε δημόσια νοσοκομεία, σε ιδιωτικά μικροβιολογικά εργαστήρια αλλά και σε άλλες μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως η Praxis. Για τα Checkpoint δεν είναι αυτοσκοπός να επισκέπτεται ο κόσμος που αναζητά ενημέρωση και εξέταση αποκλειστικά τις δομές τους. «Αυτό που λέμε εμείς στον κόσμο είναι πως δεν έχουμε στόχο όλοι να έρχονται σ’ εμάς να εξετάζονται, απλά να υιοθετήσουν και να ενσωματώσουν την εξέταση στην καθημερινότητά τους. Ο καθένας πρέπει να εξετάζεται. Τώρα το πού θα εξεταστεί, ας το αποφασίσει ο ίδιος», τονίζει ο Γιώργος.

Οι εξετάσεις στο Checkpoint γίνονται γρήγορα, δωρεάν, μα πάνω απ’ όλα εμπιστευτικά και σε ένα περιβάλλον στο οποίο ο ωφελούμενος δε νιώθει άβολα. Αυτό είναι ίσως και το χαρακτηριστικό που κάνει τις συγκεκριμένες δομές τόσο δημοφιλείς. Το μήνυμα που θέλει να περάσει το Checkpoint  είναι η κανονικοποίηση της εξέτασης, ότι ο HIV μας αφορά όλους, είναι ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, το οποίο πρέπει να απασχολεί οποιονδήποτε είναι ενεργός σεξουαλικά. Για τα παιδιά στο Thess Checkpoint «…δεν είναι ντροπή να προστατεύεις την υγεία σου, δεν είναι ντροπή να ενημερώνεσαι για την υγεία σου. Αντίθετα, είναι κακό στο βωμό του να μη θέλεις να εκτεθείς κοινωνικά, να θυσιάζεις την υγεία σου».

Ο Βασίλης μου εξηγεί πως όταν κάποιος πηγαίνει σε ένα μικροβιολογικό εργαστήριο, κάνει την εξέταση, πληρώνει και αμέσως φεύγει. Μπορεί το πολύ να ζητήσει από τον εκάστοτε εφημερεύοντα γιατρό να του εξηγήσει τα αποτελέσματά του. Μέχρι εκεί. «Εδώ έχεις την ευκαιρία – μάλλον θεωρείται δεδομένο ως μέρος της επίσκεψής σου – να πάρεις συμβουλευτική, να κάνεις ό,τι ερωτήσεις θέλεις!».

 

Ένα στα γρήγορα

Τα rapid test είναι αντιδραστήρια που με λίγες σταγόνες αίμα μπορούν να δώσουν αποτέλεσμα για τον ιό τον οποίο ψάχνεις να βρεις αν υπάρχει. Όσον αφορά τον HIV, πρόκειται για τεστ αντισωμάτων τρίτης γενιάς τύπου Εliza, όπου με τρεις σταγόνες αίμα μπορείς μέσα σε ένα λεπτό να έχεις το αποτέλεσμα. Αυτό που ανιχνεύει ένα rapid test είναι αν έχεις αναπτύξει στο αίμα σου αντισώματα για τον ιό του HIV. Η ακρίβεια της εξέτασης αγγίζει το 99,7%. Οι δομές Checkpoint παρέχουν εξετάσεις για HIV, ηπατίτιδα Β και ηπατίτιδα C, ενίοτε και για σύφιλη. Όλες γίνονται με αντιδραστήρια, με ένα τσίμπημα στο δάχτυλο και δεν απαιτούν αιμοληψία.

Ο ωφελούμενος που επιθυμεί να εξεταστεί μπορεί να έρθει είτε με ραντεβού είτε χωρίς ραντεβού. Προηγείται το καλωσόρισμα. Η συζήτηση ξεκινά με τους λόγους για τους οποίους κάποιος θέλησε να επισκεφθεί το Thess Checkpoint. Γίνεται προσπάθεια να διασαφηνιστεί το αίτημα της επίσκεψης. Είναι μία απλή εξέταση; Είναι κάτι πίσω από αυτό; Απορίες; Φόβος; Αφού ξεκαθαριστεί το πλαίσιο, ακολουθεί η ενημέρωση· ενημέρωση για τον HIV και τις ηπατίτιδες. Δίνονται πληροφορίες για το τι είναι ο HIV, τι είναι το AIDS που πολλοί λανθασμένα συγχέουν και μπερδεύουν με τον ιό, για το πώς μεταδίδεται, το πώς δεν μεταδίδεται, τι συνεπάγεται η ζωή ενός ανθρώπου με τον HIV με ή χωρίς φαρμακευτική αγωγή, για ζητήματα εμπιστευτικότητας και για τη σωστή χρήση προφυλακτικού. Ακολουθεί η εξέταση εφόσον κάποιος το επιθυμεί. Μετά το τέλος της, αν προκύψει κάτι, γίνεται συμβουλευτική. Αν δεν προκύψει, ο ωφελούμενος ερωτάται για τυχόν απορίες ή προβληματισμούς που θα ήθελε να μοιραστεί. Στο τέλος o επισκέπτης πάντα φεύγει με προφυλακτικά και ενημερωτικά φυλλάδια.

Και τι συμβαίνει αν το τεστ βγει θετικό; Ο Βασίλης μου αναλύει τα βήματα: «Αρχικά αυτό που πρέπει να διασφαλίσεις τις στιγμές που ακολουθούν την ανακοίνωση του αποτελέσματος είναι ότι αυτός ο άνθρωπος που έχεις απέναντί σου έχει κατανοήσει την κατάσταση, έχει κατανοήσει το αποτέλεσμά του και είναι σε θέση, συναισθηματικά και νοητικά, να αφομοιώσει κάποιες πληροφορίες και να φύγει ασφαλής από εσένα. Τι σημαίνει αυτό; Έχουμε τους γνωστικούς και τους συναισθηματικούς στόχους. Οι γνωστικοί στόχοι είναι να κατανοήσει σε βάθος τι συνεπάγεται αυτή τη στιγμή αυτό για τη ζωή του και ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει στο νοσοκομείο για να μπορέσει να διασφαλίσει την υγεία του. Και οι συναισθηματικοί στόχοι έχουν να κάνουν με το κατά πόσο είναι σε θέση να διαχειριστεί ένα νέο δεδομένο, ενδεχομένως κάποιες αλλαγές στην ισορροπία της καθημερινότητάς του, πόσο είναι σε θέση να το διαχειριστεί όλο αυτό τη δεδομένη στιγμή, με τη συνδρομή του (υποστηρικτικού) περιβάλλοντος που μπορεί ίσως να έχει, ενδεχομένως κάποιον σεξουαλικό σύντροφο. Είναι πολλά. Είναι πολυπαραγοντικό. Και φυσικά σε όλο αυτό εμείς είμαστε σιωπηλά και τελείως διακριτικά υποστηρικτές. Δηλαδή: θα συνοδεύσουμε στο νοσοκομείο, θα συνοδεύσουμε στην επόμενη εξέταση. Όλα τα πρώτα βήματα, εφόσον επιθυμεί και ο ωφελούμενος, γίνονται μαζί μας».

Έκανα το τεστ

Ώρα για πράξη. Μπαίνουμε με τον Βασίλη σε ένα από τα δύο δωμάτια εξέτασης και παροχής συμβουλευτικής υποστήριξης. Καθόμαστε σε δύο πολυθρόνες πίσω από το γραφείο που γίνεται η εξέταση για το κομμάτι της ενημέρωσης. Ο Βασίλης με ρωτά τους λόγους για τους οποίους επισκέφθηκα το κέντρο Checkpoint, μου εξηγεί τη διαφορά μεταξύ HIV-AIDS, τους τρόπους μετάδοσης, πότε δεν μπορεί να μεταδοθεί ο ιός και η συμβουλευτική κλείνει με οδηγίες για σωστή χρήση προφυλακτικού.

 

Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς

Ύστερα, προχωράμε στην εξέταση. Ο Βασίλης ετοιμάζει ό,τι θα χρειαστούμε για το τεστ. Ξεκινάμε με την απολύμανση του δακτύλου απ’ το οποίο θα πάρει ο Βασίλης τις σταγόνες αίματος. Συνεχίζουμε με το τρύπημα, το οποίο είναι πραγματικά ανώδυνο. Ο Βασίλης χρησιμοποιεί ένα ειδικό εξάρτημα για να λάβει το δείγμα: τρεις σταγόνες. Τις τοποθετεί σε ένα ειδικά κατασκευασμένο δοχείο, το οποίο γεμίζει διαδοχικά με δύο διαλύματα. Μετά και την απορρόφηση του δεύτερου (μπλε) διαλύματος, το μόνο που μένει στο δοχείο είναι μία βουλίτσα. Το αποτέλεσμα είναι αρνητικό. Ο Βασίλης μου εξηγεί ότι εφόσον το αποτέλεσμα ήταν θετικό, θα έβλεπα δύο βουλίτσες να εμφανίζονται.

 

Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς
Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς
Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς
Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς
Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς

Εξαιρετικά χρήσιμη η πληροφορία πως το rapid test το οποίο μόλις έχω ολοκληρώσει μου αποκαλύπτει πως δεν έχω αναπτύξει αντισώματα για τον HIV έως και τρεις μήνες πριν την ημέρα της εξέτασης. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως αν κάτι έχει πάει στραβά σε χρόνο μικρότερο του τριμήνου, δεν μπορώ να το ξέρω με την παρούσα εξέταση. Θα πρέπει δηλαδή, όπως μου εξηγεί ο Βασίλης, αν για παράδειγμα έχει μεσολαβήσει ύποπτη σεξουαλική επαφή, να περιμένω τουλάχιστον τρεις μήνες και κατόπιν να κάνω νέα εξέταση, προκειμένου να ξέρω με απόλυτη βεβαιότητα αν έχω προσβληθεί από τον ιό.

 

Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς

 

Το Thess Checkpoint στο 8ο Thessaloniki Pride

Tα κέντρα Checkpoint υποστηρίζουν ενεργά κάθε χρόνο τα Φεστιβάλ Υπερηφάνειας σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα. Οι εθελοντές του Thess Checkpoint θα παρέχουν δωρεάν εξέταση στο κοινό στον χώρο που θα διεξαχθεί το φεστιβάλ, ενώ συμμετέχουν στην παρέλαση με δικό τους άρμα και θα διανείμουν δωρεάν προφυλακτικά. Ειδικά φέτος, θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην PrEP. Πρόκειται για αντιρετροϊκά χάπια τα οποία λαμβάνει κάποιος ως μέσο πρόληψης για τον HIV. Η PrEP ανήκει στην ομπρέλα προστασίας για τον HIV μαζί με τα προφυλακτικά, και την αντιρετροϊκή αγωγή που παίρνει ένα ήδη οροθετικό άτομο. Όσοι βρεθούν στο περίπτερο του Thess Checkpoint θα ενημερωθούν εκτενέστερα για την PrEP, τις συνέπειες της στη ζωή του ατόμου που τη λαμβάνει και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες ενδείκνυται η χορήγησή της.

 

Φωτογραφία: Βασίλης Μαντζανάς

To Thess Checkpoint στην Αλεξάνδρου Σβώλου 15 λειτουργεί: Δευτέρα 16:00 – 20:00, Τρίτη έως Παρασκευή 12:00 – 20:00 και Σάββατο 12:00 – 16:00.

Μάθε περισσότερα για τα κέντρα Checkpoint, βρες χρήσιμες συμβουλές για καλή σεξουαλική υγεία, για τον HIV και τα υπόλοιπα ΣΜΝ στο mycheckpoint.gr

 

Ευχαριστώ θερμά τους Βασίλη Σιδερίδη και Γιώργο Xριστοδούλου για τη φιλοξενία και την εμπεριστατωμένη ενημέρωση.

Ευχαριστώ τον Βασίλη Μαντζάνα για το φωτογραφικό υλικό.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Χρήστο Ανανιάδη για την απομαγνητοφώνηση του ηχητικού υλικού και την επιμέλεια του κειμένου.

Total
2
Shares
Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *